گفتـــار
دربارهی گفتارهای کارنما
از سال ۱۳۹۱ تاکنون، گفتارهای کارنما بهطرزی پیگیر ناظر دگرگونیهای هنر امروز ایران بوده و آنها را از زاویههای گوناگون در قالب میزگردها و سخنرانیها آزاد و همگانی واکاوی کرده است. کارنما نهادی فکری و آموزشی در زمینهی هنر مدرن است که افزون بر انتشار فصلنامهیِ «کارنما؛ مجلهی نقد و تاریخ هنر»، در دیگر زمینههای فرآوریِ فکر در هنر ایران نیز کارمیکند. دبیرهای کارنما از تهران، نیویرک، لندن، و دیگر شهرهای مختلف جهان با یکدیگر همکاری میکنند.
فکرها و فریادها
در هنگامهی خون و دود، نقش نویسنده و آموزگار و هنرمند و دیگر دستاندرکارهای فرهنگ در درک و برونرفت از بحرانهای ملی و پیچیده چیست؟ کنشگرهای فرهنگی یا کسانی که بهطرزی سنتی روشنفکر خواندهشدهاند، چگونه میتوانند همگام و همصدا با مردم به پیشرفت آزادخواهی در ایران کمک کنند؟ واژهها و تصویرهایی که امروز به بازنمایی و شکلدهی به تجربهی تاریخی معاصرمان میپردازند، چیستند و بهواقع چه معنا و کارکردی دارند؟ کارنما در مجموعهای تازه از گفتارهای «فکرها و فریادها» به طرح و پیگیری این پرسشها میپردازد. در این گفتارها، دبیرها، دانشیارها، ویراستارها، و آموزیارهای کارنما بههمراه مهمانهایی که به گفتوگو میپیوندند، آنچه بر ما میرود را توصیف و روایت میکنند و، تااندازهای که ممکن است، اندیشه و برداشت خود را از جریان زندهی وضعیت کنونی ایران، با خوانندههای فصلنامه و دانشجوهای اندیشکده، در سپهر همهگانیِ روزبهروز تنگترشوندهی ایران در میان میگذارند.
برای شنیدن گفتارهای «فکرها و فریادها» به اینجا بروید.
روشنفکری ایرانی یا هنر نیاندیشیدن
دبیرها و دانشیارهای کارنما
ایران در مرحلهی تازهای از تاریخ ناآرام خود قرارگرفتهاست و چنانکه در روزهای سخت پیشوپس انقلاب تابستانی امسال دیدیم، این واقعیت هیچکس را مصون نمیگذارد. هنرمند نیز، دیر یا زود، چارهای جز رویاروییِ جدی، فکرشده، و ژرف با بحرانهای دورانسازِ ایران معاصر و جهانیشدن ندارد. به همین دلیل، کارنما در مجموعهای از گفتارها به نقش و رفتار هنرمندها، روشنفکرها، اندیشگرها، و کنشگرهای فرهنگی ایران در تنگنای حاضر و مسیر پیشِ روی دمُکراسیخواهی مردم میپردازد.
زمینهی گفتارها، سه رویداد تاریخی بههموابسته است: شکلگیری و رشد برنامهی هستهای ستیزهجویانهی جمهوری اسلامی، جنگ ایران با اسراییل و امریکا، و سپس، سرکوبهای داخلی پیآیند آن. درونمایهای که بخش بزرگی از این رویدادها را به یکدیگر میپیوندد، ایدهی هویتیابی دربرابر دیگری یا دگرستیزی، و بهویژه ستیزهجویی با ذهن مدرن است. این گفتار بهطورویژه به نقد نسبتِ روشنفکری ایدئولُژیک ایران با دگرستیزی و پندار ویرانگر مبارزه با امپریالیسم میپردازد. همچنین، در این گفتار پیوندهای این برخورد را با همبستهی مفهومی آن یعنی نبود دمُکراسی و خفهکردن صدای مخالف، بهمثابهی تنها گرهی اصلی فرهنگی و اجتماعی ایران امروز وامیکاویم.
نشست نخست در روز ۲۷ مرداد، ۱۸ اوت و بهصورت آنلاین برگزارشد:
فکرها و فریادها
گفتوگوهایی دربارهی «زن، زندگی، آزادی» و هنر
در مجموعه نشستهای «فکرها و فریادها» در پی آنایم تا فریادهای سوزان و خرد سرد را بههمپیوند بزنیم و به توانشهای هنری، فکری، اجتماعی، و سیاسیِ جنبش «زن، زندگی، آزادی» بپردازیم. در این نشستهای آزاد و باز که بهصورت آنلاین برگزار میشوند و در قالبهای مختلف در دسترس همه قرارمیگیرند، اندیشگرها و هنرمندهای گوناگون، گردِ هم میآیند تا در تماسِ مستقیم با مخاطبها، واکنشهای بیواسطهی خود را نسبت به امیدها و بیمهای جریان زندهی جنبش درمیانبگذارند. درونمایههایی چون جنبشهای آزادیبخش زنان، فمینیسم ایران، مفهوم بدن و امر جنسی، هنر، فرهنگ دیداری، و سیاست، بهویژه در پیوند با درونمایههای انقلاب و کنشگری اجتماعی، و مانند آنها در مرکز توجه این گفتوگوها خواهند بود.
گفتار چهارم: گفتوگوی گروه دبیرهای کارنما دربارهی
«فرامتن: زن، زندگی، آزادی»
روز ۲۱ فروردین (۱۰ آوریل) گروه دبیرهای کارنما گرد هم آمدند تا به مناسبت نشر شمارهی تازهی کارنما با نام «فرامتن: زن، زندگی، آزادی» دربارهی سویههای دیداری جنبش با یکدیگر گفتوگو کنند. در این نشست، حسین ایالتی، مهسا بیگلو، رها خادمی، میلاد رستمی، علی رضا صحاف زاده، و نازنین نوروزی حضور داشتند.
گفتار پنجم: سالگرد جنبش «زن، زندگی، آزادی»
این نشست با حضور نیوشا احمدیخو، آسیه امینی، فائقه بقراطی، و دبیرهای کارنما، حسین ایالتی، رها خادمی، و علی رضا صحاف زاده، روز ۲۴ شهریور ۱۴۰۲ (۱۵ سپتامبر) ارایه شد. در این نشست نگاهی به نقش جامعهی روشنفکری و کنشگرهای فرهنگی و هنری در دگرگونیهای اجتماعی انداختیم و توانشهای آن را در تبیین و اندیشیدن پیرامون این جنبش دمُکراسیخواهانهی ایران ارزیابی کردیم.
گفتار دوم: تن و بیان سیاسی
روز ۲۸ بهمن (۱۷ فوریه)، جنبش «زن، زندگی، آزادی» را از دریچهی تن و بیانِ سیاسی در مرکز توجه قرار دادیم. در این جلسه که بخشی از مجموعهی «فکرها و فریادها» است، پرستو فروهر به موضوع «بدن بهمثابهی یک بیانیه» در ارتباط با تبار جنبشهای آزادیخواهانهی زنان ایران پرداخت.
گفتار سوم: به مناسبت روز جهانی زن
روز ۱۷ اسفند (۸ مارس) گروهی از هنرمندهای ایرانی گردهم آمدند تا به مناسبت روز جهانی زن دربارهی سویههای هنری، اجتماعی، و فکری جنبش «زن، زندگی، آزادی» گفتوگو کنند. در این نشست، هما امامی، سونیا بالاسانیان، مژگان بختیاری، ژینوس تقیزاده، ناهید حقیقت، سیمین کرامتی، و معصومه مظفری حضور دارند.
گفتار نخست: گفتوگوهایی دربارهی «زن، زندگی، آزادی» و هنر
روز ۸ بهمن، جنبش «زن، زندگی، آزادی» را از دریچهی تصویر، اجرا، و بدن در مرکز توجه قرار دادیم. در این گفتوگو که بخشی از مجموعهی «فکرها و فریادها» است، نیوشا احمدیخو (هنرمند و پژوهشگر در زمینهی اجرا)، یاسمین رضایی (بازیگر و پژوهشگر در زمینهی رسانههای اجتماعی)، آیدا شیرازی (آهنگساز و طراح صدا)، و نازنین نوروزی (هنرمند) در دیداری آنلاین، به برخی از سویههای اجراگرانه، دیداری، و شنیداری جنبش پرداختند.