پذیرش دانشجو در کارنما
طرح پذیرش کارنما در پی آن است که با توجه به نیاز واقعی هنر ایران، شرایطی مساعدتر و نظاممندتر را برای پرورش نسلِ نوی دانشجوها و هنرمندها و پژوهشگرهای تاریخ، نقد، و نظریهی هنر و فرهنگ دیداری فراهم کند.
طرح پذیرش کارنما، دانشجوها را در تماس پیوستهتر با استادها، فضای دیجیتال اندیشکده، بایگانی مقالهها، و پژوهشهای کارنما در زمینهی هنر و فرهنگ امروز ایران و جهان، و سرانجام، با دیگر دانشجوها قرارمیدهد.
هر دانشجو این امکان را مییابد که مسیر فکری خود را در قالب کلاسها و پژوهشهای خودپاینده یا گروهی تعریفکند و در پایان گواهی شرکت دریافتکند.
درسگفتارهای کارنما
زمستان ۱۴۰۴
تاریخ هنر اروپا و امریکا
تاریخ هنر در دوران مدرن
خاستگاههای هنر مدرن
میلاد رستمی و علی رضا صحاف زاده | زمستان ۱۴۰۴
سهشنبهها ساعت ۱۸ تا ۲۰ به وقت ایران
آغاز ترم: ۲۳ دی ۱۴۰۴، ۱۳ ژانویه ۲۰۲۶
این درسگفتار درآمدیست بر تاریخ هنر مدرن، از خاستگاههای نخستین آن تا خیزش مدرنیسم، و در آن سبکها و جنبشهایی چون نئوکلاسیسم، رمانتیسم، رئالیسم، و امپرسیونیسم همراه با پسزمینهی نظری و تاریخیِ رویدادهای تاریخ مدرنیته مرورمیشوند. درسگفتار با یک سخنرانی دربارهی زمینهی تاریخی مفهوم مدرن و تبارشناسی آن آغازمیشود و با واکاوی کار شماری از نیاکان اصلی هنر مدرن مانند فرنسیکو گُیا و ویلیم ترنر در آغاز سدهی نوزدهم ادامهمییابد. در پارهی دومِ این درسگفتار، به جنبشهای نیمهی دوم سدهی نوزدهم از کوربه تا سزان میپردازیم. این جنبشها پیوستاری روشن تا به مدرنیسم میسازند و بسیاری از سبکهای اوج مدرنیسم را میتوان در آنها ریشهیابی کرد. همچنین، شکلگیریِ عکاسی و سینما در رابطه با تحولهای تصویر و جامعهی مدرن به بحث گذاشتهمیشود. این مجموعه درسگفتارِ آنلاین، در روزهای سهشنبه ساعت ۱۸ تا ۲۰ به وقت ایران برگزارمیشود.
**
نقد و تاریخنگاری هنر
کارگاه روش نقد و واکاوی هنر
پژوهش و خواندن انتقادی
مهران خوشنویس، علی رضا صحاف زاده، نرگس کریمیان | زمستان ۱۴۰۴
شنبهها، ساعت ۱۸ تا ۲۰ به وقت ایران
آغاز ترم: ۲۰ دی ۱۴۰۴، ۱۰ ژانویه ۲۰۲۶
پژوهش بهمثابهی یکی از مهمترین کاستیهای نقد و تاریخ هنر در ایران در مرکزِ توجه درسگفتار «روش نقد و واکاوی هنر: پژوهش و خواندن انتقادی» در ترم زمستان ۱۴۰۴ قرار دارد. موضوعهایی چون آمادهکردن پیشطرح و طرح پژوهشی، کالبدشناسی کتاب، چگونگی کار با بانکهای داده و کتابخانه، آشنایی با ژورنالهای تخصصی هنر، و بهرهگیری از بایگانی و منبعهای دستاول، شماری از مهمترین دستورکارهای این کلاساند. همگام با این کارها، نویسنده باید مهارتهای لازم برای خواندنِ کنشمند و نقادانه را که منجر به شکلگیری متنی نو میشود نیز فرابگیرد. در جریان این درسگفتارها میآموزیم که چگونه باید با متن دیگر نویسندهها یا نوشتهها و گفتههای هنرمند درگیر شویم، و کاربست آنها را بهطرزی دقیق و سامانمند بر اساس شیوهنامههای ساختی، در نوشتار خود مستندکنیم. این مجموعه درسگفتارِ آنلاین، در روزهای شنبه ساعت ۱۸ تا ۲۰ بهوقت ایران برگزارمیشود.
**
تاریخ هنر آسیا، امریکای لاتین، و آفریقا
تاریخ هنر مدرن در ایران
پیشتازی، نهادسازی، بومگرایی زیباشناختی
لیلا دیبا، کاوه رفیعی، ساغر صادقیان، و شماری دیگر از پژوهشگرها | زمستان ۱۴۰۴
یکشنبهها ساعت ۱۸ تا ۲۰ به وقت ایران
آغاز ترم: ۲۸ دی ۱۴۰۴، ۱۸ ژانویه ۲۰۲۶
در ترم زمستان درسگفتار «تاریخ هنر مدرن در ایران» با در نظر داشتنِ بازهی زمانی ملیشدن صنعت نفت تا پایان پادشاهی محمدرضاشاه پهلوی، تاریخ رسانههای گوناگون هنری و شیوههای بیان فرهنگ دیداری، از عکاسی و نقاشی گرفته تا اجرا و فیلم، بررسی و نسبت آن با زمینهی تاریخی، اجتماعی، ملی، و تراملی، واکاوی میشود. تاریخ هنر و فرهنگ دیداری ایران در سه دههی سی، چهل، و پنجاه خورشیدی شاهد رشد بیسابقهی شماری از کلیدیترین هنرمندهای نوگرا در زمینههای گوناگون از جمله ادبیات، نقاشی، و سینما بودهاست، اما بهرغم ابراز نظرها، آگاهی تاریخی و دانش زمینهمند ما نسبت به چگونگی شکلگیری این دورهی بسیار حاصلخیز فرهنگی، همچنان محدود ماندهاست. بنیانگذاری انجمن خروس جنگی، برگزاری پنج دوسالانهی تهران، پیدایش گفتار بومگرایی زیباشناختی و گفتارهای گرد آن، شکلگیری موج نوی سینما و فیلم تجربی، و سرانجام آشنایی فضای هنری ایران با تاتر و اجرای آوانگارد، شماری از سرفصلهای این دورهاند. «تاریخ هنر مدرن در ایران» میکوشد با گردهمآوردن شماری از پژوهشگرهای متخصص در زمینههای گوناگونِ همپیوند با هنر و فرهنگ ایران، تصویری دقیق از دستآوردها و دگرگونیهای هنری و فرهنگی ایران در سدهی گذشته را ارایهدهد. این مجموعه درسگفتارِ آنلاین، در روزهای یکشنبه ساعت ۱۸ تا ۲۰ بهوقت ایران برگزارمیشود.
**
نظریه و فلسفه
دریدا و چرخش پدیدارشناسانه
حیدر زاهدی | زمستان ۱۴۰۴
دوشنبهها ساعت ۱۷ تا ۱۹ به وقت ایران
آغاز ترم: ۲۹ دی ۱۴۰۴، ۱۹ ژانویه ۲۰۲۶
در این درسگفتار، چرخش پدیدارشناسی در سدهی بیستویکم را در اندیشهی دریدا بررسی میکنیم. در این کلاس به این پرسش ساده اما مهم توجه میکنیم که چیزها چطور در برابر ما پدیدار میشوند و دریدا چگونه این پرسش را دگرگون کرد. در این هشت جلسه با تمرکز بر متن ژاک دریدا دربارهی ادمُند هوسرل، «اشکال پیدایش در فلسفهی هوسرل»، به ویژگیهای پیشگامانهی دریدا در این باره توجهمیکنیم. اگر پدیدارشناسی را روش فلسفی هوسرل برای مطالعهی آگاهی و تجربیات انسانی بدانیم، مهمترین وجه آن، یعنی «ناتمامی»اش را نادیدهگرفتهایم. در سه نسل از پدیدارشناسان سدهی بیستم، مسیری برای پدیدارشناسی رسمشدهاست که محدودشدن آن به روشی فلسفی را برنمیتابد. دریدا بهسبب اینکه «حضور» در پدیدارشناسی غالب است آن را برآمده از متافیزیک میداند. با اینحال، میتوانیم او را نمایندهی مهمی از «متافیزیک پدیدارشناختی» در جایگاه یکی از جریانهای اصلی پدیدارشناسیِ در حال ظهور در سدهی بیستویکم بدانیم. این کلاس میکوشد تا این چرخش مهم پدیدارشناسی در سدهی بیستویکم و به ویژه، در درک فرهنگ دیداری معاصر را در مرکز توجه قرار دهد. این مجموعه درسگفتارِ آنلاین، در روزهای دوشنبه ساعت ۱۷ تا ۱۹ بهوقت ایران برگزارمیشود.
دربارهی آموزگار
حیدر زاهدی پژوهشگر فلسفه در حوزهی پدیدارشناسی و فلسفهی هنر معاصر است. او اکنون دکترای فلسفه خود را با تمرکز بر عناصر پدیدارشناسانه نزد ژاک دریدا و یوهان گوتلیب فیشته در دانشگاه «ووپرتال» در آلمان مینویسد. تصویر، فرهنگ و پدیدار کلیدیترین مفاهیمیاند که او در پژوهشهای خود دنبال میکند. زاهدی کارشناسیارشد خود را دانشگاه علامهطباطبائی در رشتهی فلسفهی هنر به پایان رسانده و موضوع پایاننامهاش بررسی مفهوم پارارگون دریدا بوده است.
**
تاریخ زیباشناسی، نظریه، و فلسفهی هنر
هرمنوتیک و پدیدارشناسی
منطقهای غیرسیستماتیک
سارا کریمی | زمستان ۱۴۰۴
چهارشنبهها، ساعت ۱۹ تا ۲۱ به وقت ایران
شروع ترم: ۲۴ دی ۱۴۰۴، ۱۴ ژانویه ۲۰۲۶
در این درسگفتار، رویکردهای اصلی زیباشناسی را در دوران مدرن مرور میکنیم و منطقهای غیرسیستماتیک هرمنوتیک و پدیدارشناسی را در مرکز توجه میگذاریم. در این ترم، به متفکرهای مکتب بازل میپردازیم که بر تولد هرمنوتیک موثر بودند و بر فیلسوفهایی چون نیچه، دیلتای، و یاکوب بوکهارت تمرکز خواهیم کرد. همچنین، سه گام مهم در تداوم پدیدارشناسی را با اندیشههای هوسرل، هایدگر-گادامر و مرلوپونتی بررسی خواهیم کرد. در این هشت جلسه، میکوشیم تا بررسی متنهای کلاسیک مرتبط با زیباشناسی مدرن را در دستورکار خود قرار دهیم. در هر جلسه، بر یکی از این متنها تمرکز میکنیم و کلاس با پاسخگویی به پرسشهای مرتبط با آن متن آغاز میشود. این مجموعه درسگفتارِ آنلاین، در روزهای چهارشنبه ساعت ۱۹ تا ۲۱ بهوقت ایران برگزارمیشود.
دربارهی آموزگار
سارا کریمی، دانشآموختهی علوم ارتباطات از دانشگاه علامه طباطبایی و برنامهریزی اجتماعی از دانشگاه تهران است. او پژوهشگر، نویسنده، و آموزگار آزاد فلسفه، جامعهشناسی، و تاریخ است و تاکنون سه کتاب در زمینهی تاریخ اجتماعی و فرهنگی منتشر کرده است. او سابقهی تدریس در دورههای خوانش متون کلاسیک فلسفی را در چندین دوره دارد.
محیط دیجیتال آموزشی
کلاسهای کارنما بهصورت آنلاین و از راه ویدیو کنفرانس (مایکروسافت تیمز) برپامیشوند. هر کلاس صفحهی ویژهی خود را در وبسایت کارنما دارد و تمامی دادهها و منبعهای آموزشی در این صفحه قرار میگیرد. همچنین، دانشجوها میتوانند از راه این صفحه با آموزگار خود و با یکدیگر در ارتباط باشند.
شیوهی ارایه
بیشتر کلاسها، هفتهای یکبار و اغلب ساعت شش عصر بهوقت ایران آغاز میشوند. پس از یک سخنرانیِ یک ساعته، نیمساعت از وقت کلاس به بخش سمینار، و نیمساعت پایانی به بحث و گفتوگو دربارهی موضوع جلسه اختصاص دارد. از همهی دانشجوها انتظار میرود که در جریان برگزاری کلاس مشارکت فعال داشته باشند.
بیشتر کلاسهای کارنما پیشنیاز ندارند و همه میتوانند در داخل و خارج از ایران درخواست پذیرش بدهند. برای پذیرش دانشجو در کارنما سه گزینه طراحی شدهاست. هر دانشجو میتواند گزینهی مورد نظر خود را بهنسبت میزان علاقه، نیاز، و شمار درسگفتارها انتخابکند. برای آگاهی بیشتر دربارهی این گزینهها به صفحهی پذیرش بروید.
شیوهی برگزاری
دربارهی برنامهی آموزشی کارنما
یک چرخش آموزشی
در دهههای گذشته، دگرگونی بزرگی در آموزش عالی رخ دادهاست و دانش دیگر تنها در نهادهایی سنتی چون دانشگاه تولید نمیشود. هرچند گرفتاری آموزش عالی در ایران، امری خاص این کشور است و نتیجهی اخراج یا عدم همکاری با نیروهای متخصص، اما در سطح جهانی رفتهرفته نهادهای مختلف آموزشیِ تجربهگرا نیز بخش نظرگیری از فرآوری اندیشه را برعهده گرفتهاند. درسگفتارهای کارنما، بیآنکه جاهطلبی جبران کاستیهای نهاد آموزش در ایران را داشته باشد، خود را همگام با این چرخش آموزشی بزرگ در هنر جهانیشدهی امروز تعریف میکند.
دعوت به همکاری
همچون هر بخش دیگرِ کارنما، درهای این بخش نیز به روی آموزگارها باز است. اگر دوست دارید مجموعهای از درسگفتارها را دربارهی نقد، تاریخ، و نظریهی هنر در قالب یک ترم یا حتا یکماه (چهار سخنرانی) ارایهکنید، ما با کمال میل آمادهایم، طرح درس شما را بخوانیم و با همکاری با یکدیگر، درسگفتار مورد نظر را در اختیار دانشجوهای کارنما بگذاریم. برای شروع این فرآیند، شرح درس خود را (۴۰۰ واژه)، بههمراه نام هر سخنرانی (سرفصلها) و شرح کوتاهی دربارهی هر یک، برای ما بفرستید. برای آشنایی بیشتر، فرستادن خودزندگینامهی کوتاه (۲۰۰ واژه) بسیار کمککننده خواهدبود.
همهی درسگفتارهای کارنما در قالب دستهبندهای کلی زیر ارایهمیشوند. شما میتوانید نزدیکترین رده را برای ارایهی درسگفتار خود انتخاب کنید اما لازم نیست نام کلاس شما صددرصد منطبق با عنوانهای زیر باشد.
ردههای آموزشی کارنما
امکانهای آموزش دیجیتال، بستری برای تماس فراهم میکنند.
کارنما پدیدهای دیجیتال است و میکوشد از همهی ابزارهای آنلاین سود ببرد تا مرزهای بین درون و بیرون را کمرنگکند. به همین دلیل، شاید این نخستین بار باشد که کلاسهای کارنما بدل به فضایی برای تماس دانشجوها، هنرجوها، و اندیشگرهای فارسیزبان در تمام دنیا میشوند.
گام نخست برای برخورد حرفهای با جنبهی تئوریک هنر
از آنجا که کارنما پیش از هر چیز یک نهاد پژوهشی در زمینهی تاریخ و نظریهی هنر امروز جهان است، میکوشیم امکانهای زیر را برای علاقهمندها فراهم کنیم:
در پایان دوره، امکان ادامهی همکاری با گروه از راه نشر نقد و مقالههای آکادمیک در فصلنامه، و یا ارایهی مقاله در همایشهای بخش گفتارها وجود دارد.
آموزگارهای کارنما میکوشند درصورت امکان، از راه ایجاد پیوند بین دانشجوها با هنرمندها، نویسندهها، کتابخانهها، و دیگر نهادهای هنری، زمینهی رشد حرفهای آنها را فراهم کنند.
کارنما یک اِکوسیستم فکری دربارهی نقد، نظریه، و تاریخ هنر است.
با ثبتنام در کلاسها، همهی دانشجوها به بایگانی کارنما، شامل صدها مقاله دربارهی جنبههای مختلف هنر مدرن و معاصر جهان دسترسی خواهند داشت.
یکی از مهمترین هدفهای کلاسهای کارنما آموزش مبانی نظری و تاریخی هنر است اما درسگفتارها میتوانند بخشی از محیط یا اکوسیستمی پژوهشی تلقی شوند که هدف آن ایجاد دگرگونی ساختاری در نقد، نظریه، و تاریخنگاری هنر ایران از راه پرورش حرفهای کسانیست که به اندیشیدن و نوشتن دربارهی هنر علاقه دارند.
درسگفتارهای کارنما، تنها مجموعهای از کلاسهای آنلاین نیستند.
دانشجوها با حضور در برنامهی آموزشی سالانهی اندیشکده با شبکهای بههم پیوسته و پویا از دانش و تحلیل و داده دربارهی هنر ایران و جهان روبهرو میشوند که فعالانه به آنها در پیداکردن و ساختنِ مسیر فکریشان کمک میکند. این درسگفتارها در هر سال تحصیلی در پیوندی پویا با یکدیگر و بر اساس گرایشهای گوناگون تاریخهنری، روششناختی، میانرشتهای، و آموزش پایه بهدقت برنامهریزی میشوند.